“Su-i misal” mi “sui misal” mi?

Su-i Misal Nasıl Yazılır?

Örnek Cümleler

• Su-i misal emsal olmaz; başkasının yanlışı bizim yanlışımızı haklı çıkarmaz.
• Konuşmasında su-i misal üzerinden hüküm vermenin doğru olmadığını söyledi.
• Bir kişinin hatasını herkese örnek göstermek su-i misal üzerinden genelleme yapmak olur.
• Yazar, konuyu açıklarken su-i misal kavramından yararlandı.
• Su-i misal, doğru davranış için ölçü kabul edilmemelidir.

Yazım Kuralı

Su-i misal ifadesinde su ile i arasına kısa çizgi konur. Bu -i, Farsça tamlama yapısını gösteren izafet unsurudur. Bu nedenle ifade su-i misal biçiminde yazılır.

Kısa çizginin kaldırılarak ilk bölümün “sui” şeklinde yazılması bu tarihî tamlamanın yapısını bozduğu için doğru kabul edilmez. Benzer yapı sürç-i lisan ve hüsn-i niyet gibi eski tamlamalarda da görülebilir.

Sık Yapılan Hata

İfadenin konuşma sırasında “sui” şeklinde kesintisiz duyulması, yazıda da ilk iki unsurun birleştirilmesine neden olabilir. Bu yüzden “sui misal” biçimiyle sıkça karşılaşılır.

“Sui misal emsal olmaz.” yerine “Su-i misal emsal olmaz.” yazılmalıdır. Söylenişin birleşik algılanması kısa çizginin kaldırılmasını gerektirmez.

Ek Bilgi

Su-i misal sözü “kötü örnek, yanlış örnek” anlamına gelir. İfadedeki su unsuru günümüz Türkçesindeki “su” kelimesiyle ilgili değildir; tarihî ve yabancı kökenli bir tamlama içinde yer alır.

“Su-i misal emsal olmaz.” sözü ise bir başkasının yaptığı yanlışın aynı yanlışın tekrarlanması için gerekçe gösterilemeyeceğini ifade eder. Başka bir deyişle kötü bir örnek, uyulması gereken bir örnek veya emsal sayılamaz.