“Zıddı” mı “zıttı” mı?

Zıddı Nasıl Yazılır?

Örnek Cümleler

• Siyahın zıddı beyaz olarak kabul edilir.
• Cesaretin zıddı her zaman korku değildir.
• Bu davranış, savunduğu bütün ilkelere zıttı.
• Onun önerisi bizim hazırladığımız plana tamamen zıttı.
• Bir kavramı açıklarken bazen onun zıddını da belirtmek gerekir.

Yazım Kuralı

“Zıt” kelimesi ünlüyle başlayan üçüncü tekil kişi iyelik ekini aldığında sonundaki “t” ünsüzü yumuşayarak “d”ye dönüşür. Bu nedenle “onun karşıtı” anlamındaki biçim zıddı olarak yazılır.

Zıttı ise “zıt idi” yapısının ek fiille birleşmiş geçmiş zaman biçimidir. Burada kelime iyelik eki almaz; “karşıttı” veya “uygun değildi” anlamı taşır.

Sık Yapılan Hata

İki biçimin aynı biçimde söylenmeye yakın olması, “zıddı” ile “zıttı”nın birbirinin yerine kullanılmasına yol açar. Anlam dikkate alınmadan yalnızca ses benzerliğine göre yazım yapılması hataya neden olur.

“Beyazın zıttı siyahtır.” cümlesinde iyelik anlamı bulunduğu için doğru biçim “Beyazın zıddı siyahtır.” olmalıdır. Buna karşılık “Bu fikir benimkine zıttı.” cümlesindeki “zıttı” doğrudur.

Ek Bilgi

Zıddı biçiminde “-ı” eki, kelimenin bir varlığa ait karşıtı belirttiğini gösterir. “İyinin zıddı”, “doğrunun zıddı” ve “sıcağın zıddı” kullanımları bu yapıya örnektir.

Zıttı biçiminde ise geçmiş zaman anlamı vardır. Kelimeyi ayırt etmek için cümleyi “zıt idi” biçiminde açmak mümkündür: “Bu düşünce bana zıttı.” → “Bu düşünce bana zıt idi.”