“Bilemeye” mi “bilemeğe” mi?

Bilemeye Nasıl Yazılır?

Örnek Cümleler

• Usta körelmiş bıçağı bilemeye başladı.
• Babam baltayı bilemeye götürdü.
• Makasları bilemeye başlamadan önce uygun taşı hazırladı.
• Şef, mutfak bıçaklarını bilemeye karar verdi.
• Körelen aletleri yeniden bilemeye ihtiyaç vardı.

Yazım Kuralı

Bilemeye sözcüğü, bilemek fiilinden oluşan bileme biçimine yönelme eki getirilmesiyle ortaya çıkar. Ünlüyle biten sözcük ile ünlüyle başlayan ek arasına yardımcı “y” ünsüzü girer: bileme + y + e → bilemeye.

Bu nedenle günümüz standart yazımında bilemeye biçimi kullanılır. Aynı yapı “yapmaya”, “gitmeye”, “okumaya” ve “çalışmaya” gibi örneklerde de görülür.

Sık Yapılan Hata

Bilemeğe biçimi özellikle eski yazım alışkanlıklarının etkisiyle günümüzde de kullanılabilmektedir. Ancak çağdaş standart yazımda bu yapı bilemeye şeklindedir.

“Bıçağı bilemeğe başladı.” yerine “Bıçağı bilemeye başladı.”, “Makasları bilemeğe götürdü.” yerine “Makasları bilemeye götürdü.” yazılmalıdır.

Ek Bilgi

Bilemek fiilin mastar biçimidir. Bileme ise “bilemek işi” anlamında ad olarak kullanılabilir. Bilemeye biçiminde bu yapıya yönelme eki getirilmiştir.

Bileylemek de Türkçede doğru bir kelimedir ve bilemek anlamında kullanılır. Bu nedenle bileylemek sözcüğü bir yazım yanlışı olarak değerlendirilmemelidir. “Bıçağı bilemek” ve “bıçağı bileylemek” kullanımları anlam bakımından birbirine yakındır.