“Dona kalmak” mı “Donakalmak” mı?

Okunma: 871
  • Doğru Yazım Dona kalmak
  • Yanlış Yazım Donakalmak

Doğru yazım “Dona kalmak” şeklindedir. “Donakalmak” yazımı bu kullanım için yanlıştır.

Dona kalmak Nasıl Yazılır?

Şaşkınlık, korku veya beklenmedik bir durum karşısında bir süre hareket edemeyecek hâle gelmek anlamında donakalmak fiili kullanılır. Sözcük çoğunlukla kişinin aniden durup hiçbir tepki verememesini anlatır.

Doğru yazım “donakalmak” şeklindedir. “Dona kalmak” biçiminde ayrı yazılması yanlıştır. “Donmak” fiiline “-a” zarf-fiil eki ve süreklilik bildiren “kalmak” yardımcı fiili getirilerek birleşik bir fiil oluşturulur.

“Şaşkınlıktan donakalmak”, “kapıda donakaldı”, “gördüğü manzara karşısında donakalmak” ve “bir an donakaldım” gibi kullanımlarda fiil bitişik yazılır.

Örnek Cümleler

  • Beklenmedik haberi duyunca olduğu yerde donakaldı.
  • Karşısındaki manzarayı görünce birkaç saniye donakaldım.
  • Kapının aniden açılmasıyla herkes donakaldı.
  • Çocuk dev heykelin önünde şaşkınlıkla donakalmıştı.
  • İsminin çağrıldığını duyunca bir an donakaldı.

Yazım Kuralı

Donakalmak, “don-” fiiline “-a” zarf-fiil eki ile “kalmak” yardımcı fiilinin getirilmesiyle kurulan tasvir fiilidir. Süreklilik ve bir durumda kalma anlamı verdiği için bitişik yazılır.

Fiil çekimlendiğinde de birleşik yapı korunur: donakaldı, donakalacak, donakalmış, donakalıyor. “Dona kaldı” biçimi bu anlamda doğru değildir.

Sık Yapılan Hata

Kelimenin “dona” ve “kalmak” biçiminde iki ayrı söz gibi duyulması, birleşik fiilin ayrı yazılmasına yol açabilir. Ancak burada “dona” bağımsız bir isim değil, fiil yapısının parçasıdır.

“Şaşkınlıktan dona kaldı” ve “kapıda dona kalmış” yazımları yanlıştır. Doğru biçimler “şaşkınlıktan donakaldı” ve “kapıda donakalmış” şeklindedir.

Ek Bilgi

Bakakalmak, şaşakalmak ve uyuyakalmak gibi “kalmak” yardımcı fiiliyle kurulan benzer tasvir fiilleri de bitişik yazılır.

Gerçek anlamda “soğuktan donup kalmak” ifadesi ise üç ayrı kelimeden oluşabilir. Donakalmak daha çok şaşkınlık ve tepkisizlik anlamında kalıplaşmıştır.

Yorumlar

Görüşlerinizi paylaşın veya diğer okuyucuların yorumlarını inceleyin.

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu siz paylaşabilirsiniz.
Yorum Yap

Yorumunuz yayımlanmadan önce kontrol edilebilir.

E-posta adresiniz yayımlanmaz. Gerekli alanlar ile işaretlenmiştir.