“Baypas” mı “by-pass” mı?

Baypas Nasıl Yazılır?

Örnek Cümleler

• Hastaya koroner baypas ameliyatı uygulandı.
• Yeni baypas yolu şehir merkezindeki trafiği azalttı.
• Teknik ekip arızalı birimi geçici olarak baypas etti.
• Doktor baypas sonrası iyileşme sürecini anlattı.
• Su hattına geçici bir baypas bağlantısı kuruldu.

Yazım Kuralı

Türkçede yerleşmiş biçim baypastır.

Yabancı yazımdaki kısa çizgi ve “by-pass” harf dizilişi kullanılmaz. Ek aldığında Türkçe gövde korunur: baypası, baypasın, baypasa, baypasla. “Baypas ameliyatı”, “baypas yolu” ve “sistemi baypas etmek” kullanımlarında Türkçeleşmiş gövde tek kelime olarak yazılır.

Sık Yapılan Hata

İngilizce teknik ve tıbbi kaynaklarda “by-pass” veya “bypass” biçiminin görülmesi, yabancı yazımın Türkçeye aktarılmasına neden olur.

“By-pass ameliyatı oldu. ” yerine “Baypas ameliyatı oldu. ” yazılmalıdır. Yabancı biçime Türkçe ek getirmek de uygun değildir; “bypassla geçiş” veya “by-passın sonucu” yerine “baypasla” ve “baypasın” yazılır.

Ek Bilgi

Baypas, sorunlu bölümü devre dışı bırakarak alternatif geçiş oluşturmayı anlatır.

Kelime kalp cerrahisinin yanı sıra ulaşım yolları ve teknik sistemler için de kullanılabilir. Tıpta damar için alternatif yol oluşturmayı, bilişim ve teknikte ise bir denetim veya bileşeni geçici olarak devre dışı bırakmayı anlatabilir.