“Celbetmek” mi “Celb Etmek” mi?

Okunma: 1
  • Doğru Yazım Celbetmek
  • Yanlış Yazım Celb Etmek, Celp Etmek

Doğru yazım “Celbetmek” şeklindedir. “Celb Etmek, Celp Etmek” yazımı bu kullanım için yanlıştır.

Celbetmek Nasıl Yazılır?

Bir şeyi kendine çekmek, ilgi uyandırmak veya bir kişi ya da belgenin bulunduğu yerden getirilmesini sağlamak anlamında celbetmek kelimesi kullanılır. Sözcük günlük dilde çoğunlukla dikkat, ilgi ve merak uyandıran durumları; hukuk ve resmî yazışmalarda ise bir kişinin, dosyanın veya belgenin getirtilmesini anlatır.

Kelimenin doğru yazımı “celbetmek” şeklindedir. “Celb etmek” ve “celp etmek” yazımları yanlıştır. Sözcük, yardımcı fiille kurulan kalıplaşmış bir birleşik fiil olduğu için araya boşluk bırakılmadan yazılır.

Celbetmek Arapça kökenli bir kelimedir. Arapça celb sözü; getirme, çekme ve kendine yöneltme anlamları taşır. Türkçede etmek yardımcı fiiliyle birleşen yapı; “dikkatini celbetmek”, “ilgisini celbetmek”, “mahkemeye celbetmek” ve “dosyayı celbetmek” gibi kullanımlarda bitişik yazılır.

Örnek Cümleler

  • Yeni tasarım kısa sürede müşterilerin ilgisini celbetti.
  • Vitrindeki ürünler yoldan geçenlerin dikkatini celbediyordu.
  • Mahkeme, başka şehirde bulunan dosyanın celbedilmesine karar verdi.
  • Konuşmacının anlattığı olay herkesin merakını celbetti.
  • Bu ayrıntı araştırmacıların dikkatini celbedecek kadar önemliydi.

Yazım Kuralı

Celbetmek kelimesi “cel-bet-mek” biçiminde hecelenir ve bitişik yazılır.

Kelime çekimlendiğinde birleşik yapısını korur: celbetti, celbediyor, celbedecek, celbetmiş ve celbedilmek. Ünlüyle başlayan ek veya yardımcı unsurun etkisiyle bazı biçimlerde kökteki “b” korunur: celbetmek, celbeden, celbedildi. Sözcük “celb etmek” biçiminde ayrılmaz ve “celp etmek” olarak yazılmaz.

Sık Yapılan Hata

Celp kelimesinin Türkçede çağrı, çağırma veya askerlik hizmetine davet anlamlarında kullanılan ayrı bir isim olması, celbetmek fiilinin yanlışlıkla “celp etmek” şeklinde yazılmasına neden olabilir. Kelimenin kökenindeki celb unsurunun ayrı düşünülmesi de “celb etmek” yazımını ortaya çıkarır.

“Bu haber herkesin dikkatini celb etti.” yerine “Bu haber herkesin dikkatini celbetti.”, “Dosyanın celp edilmesine karar verildi.” yerine “Dosyanın celbedilmesine karar verildi.” yazılmalıdır. Çekimli biçimlerde de birleşik yazım korunur.

Ek Bilgi

Celbetmek hem soyut hem de somut anlamlarda kullanılabilir. “İlgiyi celbetmek”, “dikkati celbetmek” ve “merakı celbetmek” ifadelerinde bir kişinin ilgisini kendine çekmek anlamı öne çıkar.

Hukuk ve resmî yazışma dilinde ise bir kişinin, belgenin veya dosyanın ilgili makama getirtilmesi anlamında kullanılabilir. Celp tek başına sözlükte bulunan ayrı bir kelimedir; ancak burada ele alınan “kendine çekmek veya getirtmek” anlamındaki fiilin standart yazımı celbetmektir.

Yorumlar

Görüşlerinizi paylaşın veya diğer okuyucuların yorumlarını inceleyin.

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu siz paylaşabilirsiniz.
Yorum Yap

Yorumunuz yayımlanmadan önce kontrol edilebilir.

E-posta adresiniz yayımlanmaz. Gerekli alanlar ile işaretlenmiştir.

Sesli Okuma

Kelimeyi dinleyerek öğrenin.

Bugün Çok İncelenenler