“Değiştirmek” mi “deyiştirmek” mi?

  • Doğru Yazım Değiştirmek
  • Yanlış Yazım Deyiştirmek

Doğru yazım “Değiştirmek” şeklindedir. “Deyiştirmek” yazımı bu kullanım için yanlıştır.

Değiştirmek Nasıl Yazılır?

Bir şeyi başka bir duruma getirmek, yerine başka bir şey koymak, biçimini, niteliğini veya kullanım şeklini farklılaştırmak anlamında değiştirmek kelimesi kullanılır. Sözcük; kıyafet değiştirmek, fikir değiştirmek, adres değiştirmek, plan değiştirmek ve bir parçayı yenisiyle değiştirmek gibi çok farklı bağlamlarda kullanılabilir.

Kelimenin doğru yazımı “değiştirmek” şeklindedir. “Deyiştirmek” yazımı yanlıştır. Sözcüğün kökü değiş- biçimindedir; ikinci hecede “yi” değil, “ği” yapısı bulunur.

“Fikrini değiştirmek”, “kıyafet değiştirmek”, “şifreyi değiştirmek” ve “kararını değiştirmek” gibi kullanımlarda kelimenin kökü korunur. Deyiştirmek, deyiştirdi ve deyiştirecek biçimleri standart yazı diline uygun değildir.

Örnek Cümleler

  • Toplantıdan sonra kararını değiştirdi.
  • Evden çıkmadan önce kıyafetini değiştirmek istedi.
  • Güvenlik nedeniyle şifreni düzenli olarak değiştirmelisin.
  • Yeni gelişmeler planlarımızı tamamen değiştirdi.
  • Bozulan parçayı yenisiyle değiştirecekler.

Yazım Kuralı

Değiştirmek kelimesi “de-ğiş-tir-mek” biçiminde hecelenir.

Sözcük, değişmek fiiliyle aynı kökten gelir. Kelimenin kökü değiş- biçiminde olduğu için çekimli ve türemiş kullanımlarda bu yapı korunur: değiştirdi, değiştirecek, değiştirmek, değiştirilmek ve değiştiren. “Deyiştirdi”, “deyiştirecek” ve “deyiştirmek” biçimleri doğru değildir.

Sık Yapılan Hata

Kelimenin konuşma sırasında “deyiştirmek” biçimine yaklaşan bir telaffuzla söylenmesi, yazımda ğ harfinin yerine y kullanılmasına neden olabilir.

“Planı deyiştirdik.” yerine “Planı değiştirdik.”, “Şifreni deyiştir.” yerine “Şifreni değiştir.” yazılmalıdır. Kelimenin kökünde değiş- yapısı bulunduğu için yazımda y harfi kullanılmaz.

Ek Bilgi

Değiştirmek, bir şeyi başka bir biçime, duruma veya seçeneğe dönüştürmek anlamında kullanılan geçişli bir fiildir.

Değişmek ile değiştirmek arasında görev farkı vardır. Değişmek, bir şeyin kendiliğinden veya bir etki sonucunda farklılaşmasını; değiştirmek ise bir kişinin veya başka bir etkenin o şeyi farklı hâle getirmesini anlatır. Örneğin “Hava değişti.” ve “Planımızı değiştirdik.” cümlelerinde fiillerin görevleri farklıdır.

İçerik Türü

Yorumlar

Görüşlerinizi paylaşın veya diğer okuyucuların yorumlarını inceleyin.

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu siz paylaşabilirsiniz.
Yorum Yap

Yorumunuz yayımlanmadan önce kontrol edilebilir.

E-posta adresiniz yayımlanmaz. Gerekli alanlar ile işaretlenmiştir.